Giuse Huỳnh Bá Song
I/ Ý NGHĨA:
Năm 2033, Giáo hội Việt Nam sẽ mừng kỷ niệm tròn 500 năm Tin Mừng đã đến với quê hương. Quãng đường 500 năm với bao thăng trầm của lịch sử Giáo hội Việt Nam, sứ mạng Loan báo Tin Mừng (LBTM) tiếp nối sứ vụ của Chúa Giêsu Kitô trên trần gian vẫn còn nhiều trăn trở, hiệu quả không cao với nhiều lý do, trong đó lý do người giáo dân vẫn còn bàng quan, đứng bên lề trong việc cộng tác thực thi sứ vụ này.
Ngày nay, Giáo hội đã chuyển mình trong giai đoạn mới, mọi thành phần Dân Chúa đều được mời gọi cùng tham gia LBTM. Vai trò người giáo dân đã được nâng cao. Giáo dân không phải chỉ là người thuộc về Hội Thánh mà người giáo dân “CHÍNH LÀ” Hội Thánh. Vì vậy, kể từ hôm nay, người giáo dân phải đồng trách nhiệm với Hội Thánh trong sứ mạng LBTM mà Chúa Giêsu đã giao phó.
GĐPTTTCG là một đoàn thể Công giáo Tiến hành thuộc tổ chức Tông đồ Giáo dân của Giáo hội Công giáo Việt Nam, nên các thành viên càng cần phải ý thức điều này, hoạt động tông đồ không chỉ nhằm thánh hoá bản thân mà còn phải nhiệt thành tham gia vào sứ mạng LBTM của Giáo hội. Do đó, kể từ hôm nay, để hướng lòng kỷ niệm 500 năm ngày Tin Mừng đến với đất nước Việt Nam; đoàn thể GĐPTTTCG Việt Nam mời gọi Đoàn viên, thành viên BCH các cấp tham gia tích cực vào các sinh hoạt LBTM của Giáo hội. Cụ thể, tích cực cộng tác vào Đại hội VỀ NGUỒN (ĐỨC TIN) của Đoàn thể GĐPTTTCG VN năm 2026, sẽ được đồng tổ chức tại các giáo phận tiên khởi đón nhận Tin Mừng tại quê hương miền Bắc: BÙI CHU, THÁI BÌNH, HẢI PHÒNG.
II/ NGUỒN GỐC TỔ CHỨC:
Thao thức về nguồn cội đức tin từ những nhận thức nền tảng như sau:
– Từ hành trình phát triển đoàn thể GĐPTTTCG khắp nơi trong và ngoài nước, đặc biệt là khám phá từ những cộng đoàn anh em giáo dân gốc Bùi Chu khai thác gỗ ở Lào; anh em giáo dân người Thái Bình làm mộc, thợ hồ ở tỉnh Seam Reap. Người bộ đội quê gốc Nam Định làm nghĩa vụ quốc tế ở Campuchia, sau chiến tranh đã ở lại lập gia đình với kiều dân trên đất nước Chùa Tháp. Dù ở bất cứ nơi nào, sau giờ lao động, nghỉ ngơi họ cũng đều quy tụ bên nhau đọc kinh để giữ vững đức tin truyền thống.
Kết quả, ở đất nước Lào, tại giáo phận Viên Chăn, anh em giáo dân Bùi Chu không chỉ quy tụ sinh hoạt đạo đức riêng mình mà còn mời gọi anh em giáo dân người Lào sống rải rác ở bản Don Noun cùng vào tham dự sinh hoạt đức tin, cùng nhau cầu nguyện, giúp hình thành những giáo điểm Tin Mừng mà nhờ đó, Giáo hội Lào xây dựng, mở rộng được các điểm nhà thờ chính thức tại bản Don Noun mà anh em GĐPTTTCG VN trong các chuyến hành hương Lào – Thái đã có dịp cộng tác với Đức cha Khăm Xuể, giáo phận Viên Chăn giúp mua đất xây nhà thờ. Anh em người Thái Bình trong thời gian đi lao động xây dựng nhà cửa tại tỉnh Seam Reap, đã cộng tác mật thiết với cha Wiharto, một linh mục Thừa sai người Indonesia là cha sở Họ đạo Saem Reap vào các ngày Chúa nhật tổ chức các bữa ăn sáng, phục vụ các em thiếu nhi người Việt trong Họ đạo cùng các em người Campuchia, là bạn bè chơi chung và kết quả các em người Cam sau một thời gian dài được chăm sóc, đã cùng nhau trở lại đạo Công giáo hình thành một Giáo điểm mới. Cũng tại Họ đạo này, anh Tuấn, người bộ đội giáo dân giáo phận Bùi Chu đã cùng vợ là một kiều dân nhận nơi này làm quê hương, đã chọn nhiệm vụ một mình chăm sóc ngôi nhà thờ nổi trên Biển Hồ Stonle Sap để cùng với cha Wiharto quy tụ, chăm sóc những người lao động nghèo người Việt tha hương kiếm sống, đã từ lâu xa rời đức tin dần quay lại nhà Cha trên vùng đất sông nước Biển hồ này…
Tại các giáo phận miền Nam, biến cố di dân của người giáo dân miền Bắc năm 1954 đã mang lại sinh hoạt của Giáo hội một luồng sinh khí mới. Những cộng đoàn cư dân mới, mang theo những sinh hoạt truyền thống, những nề nếp đạo đức chuẩn mực đã giúp Giáo hội các địa phương miền Nam dần chuyển biến, thích nghi. Nơi nào có các anh chị em Công giáo miền Bắc hiện diện là Giáo hội địa phương có được sự cộng tác, phục vụ, đóng góp… cụ thể nhất là các công trình xây dựng Nhà Chúa, xây dựng cộng đoàn Đức tin, hình thành hội đoàn… đúng như truyền thống cộng tác với Giáo hội để giữ vững Đức tin trong đời sống đạo nơi quê hương miền Bắc trước kia. Chính tinh thần này, anh chị em giáo dân miền Bắc rời quê lập nghiệp tại các giáo phận miền Nam đều nhận được những nhận xét chung:
– Giữ vững truyền thống Đức tin từ quê hương trong đời sống đạo.
– Tích cực cộng tác mật thiết vào các mặt sinh hoạt chung của giáo xứ.
– Hy sinh, quảng đại trong việc đóng góp, xây dựng cơ sở vật chất Giáo hội địa phương.
Tất cả những sự kiện nêu trên đã nói lên với chúng ta điều gì?
– Chính biến cố Hồng Ân 500 năm Tin Mừng hiện diện từ những vùng đất tiên khởi đón nhận nơi quê hương miền Bắc này, đã gieo mầm Đức tin, cắm sâu vào cội rễ, nguồn gốc biết bao thế hệ; đã thắm đượm bao tấm gương anh hùng Tử đạo, luôn trung tín với Chúa và sẵn sàng hiến dâng ngay cả mạng sống để Đức tin được vẹn toàn đã trổ sinh những hoa trái, những truyền thống tốt đẹp được anh chị em duy trì đến ngày hôm nay.
Một chứng nhân lịch sử nơi quê hương miền Bắc, Cố Đức cha Giuse Hoàng Văn Tiệm, nguyên giám mục giáo phận Bùi Chu năm 2005 khi tôi có dịp ra phát triển Đoàn thể, có dịp được Đức cha đưa đi thăm khu vườn “Thượng uyển” Đức tin của Ngài đã mạnh dạn thắc mắc:
– Thưa Đức cha, con có một điều cứ thắc mắc mãi là trong thời kỳ cấm cách ở miền Bắc; các sinh hoạt của Giáo hội đều bị cấm đoán, đàn áp… Giáo phận Bùi Chu đã làm cách nào để tồn tại được mà còn phát triển mọi mặt, chẳng những trong nước mà còn ra đến tận nước ngoài…
Đang chậm rãi bước đi, khi nghe tôi hỏi về quá khứ giáo phận, Đức cha Giuse dừng ngay lại và nhìn tôi với ánh mắt rạng ngời niềm vui, sau một lúc suy nghĩ đã trả lời tôi một cách đầy tự hào:
“Người Công giáo miền Bắc nói chung và người giáo dân Bùi Chu nói riêng, khi Giáo hội bị áp bức, bách hại thì lòng đạo luôn trỗi dậy mãnh liệt; họ quyết tâm một lòng kiên quyết trung tín với Chúa, bảo vệ Giáo hội, giữ vững Đức tin, sẵn sàng Tử đạo… Giáo phận Bùi Chu là một trong những giáo phận đã có số người Tử đạo đứng đầu trong cả nước là một minh chứng…”
III- MỤC TIÊU TỔ CHỨC ĐẠI HỘI VỀ NGUỒN:
Đại hội “VỀ NGUỒN ĐỨC TIN” là cơ hội để toàn thể đoàn viên GĐPTTTCG trong cả nước, đặc biệt là ở các giáo phận phía Nam có cơ hội mắt thấy, tai nghe từ nơi vùng đất tiên khởi đón nhận TIN MỪNG gần 500 năm qua; để có cơ hội khám phá về cội nguồn Đức tin của đất nước qua: Các biến cố lịch sử Giáo hội, các di tích Tin mừng, các chứng tích bảo vệ Đức tin… nơi những vùng đất thấm đượm máu đào của các Anh hùng Tử đạo Việt Nam.
– Có cơ hội học hỏi, hiểu biết thêm về lịch sử Giáo hội Việt Nam từ những giai đoạn sơ khai với những khó khăn, bách hại; những gương sống đạo kiên định của tiền nhân và những gương Tử đạo hào hùng của các Anh hùng Tử đạo Việt Nam, để qua đó biết xây dựng, củng cố đời sống Đức tin trong gia đình, cộng đoàn để có thể cộng tác mật thiết và hiệu quả với Giáo hội trong sứ vụ Loan báo Tin Mừng hôm nay.
– Có điều kiện được lắng nghe, gặp gỡ, chia sẻ những hiểu biết, kinh nghiệm gìn giữ và kiện toàn Đức tin với các thành viên của Đoàn thể trong cả nước, đặc biệt từ các thành viên trong Giáo hội phía Bắc giúp đoàn thể ngày càng hoàn thiện hơn nhiệm vụ tông đồ, để có thể cộng tác nhiệt thành và hiệu quả với Giáo hội Việt Nam trong đời sống chứng nhân Tin Mừng, chứng nhân Tình yêu của Thiên Chúa nơi thế gian này.
IV- KẾT QUẢ:
Sau khi nghe bản tham luận và trao đổi cặn kẽ với cha Tổng linh hướng GĐPTTTCG VN Vinh Sơn Nguyễn Văn Hồng và Đại hội; Đức cha Tôma Vũ Đình Hiệu, giám mục giáo phận Bùi Chu đã quyết định:
– Đồng ý cho tổ chức Đại hội VỀ NGUỒN của đoàn thể GĐPTTTCG Việt Nam đồng tổ chức tại ba giáo phận Bùi Chu,Thái Bình và Hải Phòng, sẽ diễn ra trong 4 ngày, kể từ ngày 17 tháng 8 năm 2026 đến hết ngày 20 tháng 8 năm 2026 với thành phần tham dự là thành viên BCH GĐPTTTCG các giáo phận trong cả nước, GĐPTTTCG Giáo hội Lào và Campuchia.
– Đồng ý về kế hoạch phác thảo cơ bản của Đại hội và thành phần Ban tổ chức (BTC) Đại hội và giao cho BTC hoàn thiện kế hoạch cụ thể, trình lại cho Đức cha phê duyệt trong thời gian sớm nhất.
(Tham luận trình bày trước Đức cha Tôma Vũ Đình Hiệu và Đại hội tổng kết hoạt động của GĐPTTTCG giáo phận Bùi Chu tháng 12 năm 2025)
